بهانه ای به نام کنکور !



چند شب پیش بصورت خیلی اتفاقی یکی از فیلمهایی که همیشه دوست داشتم ببینم را دیدم . فیلم امتحان ساخته ناصر رفائی . داستان فیلم بسیار ساده است . در روز برگزاری امتحان کنکور ، وارد یکی از حوزه های امتحانی دختران میشویم و نگاهی به حال و روز آنان ، پیش از برگزاری امتحان می اندازیم .

ناصر رفائی در امتحان از بازیگران حرفه ای استفاده نکرده و همین مسئله باعث باور پذیرتر شدن فیلم میشود . بازیگران این فیلم اکثرا دخترانی دبیرستانی هستند که احتمالا این اولین تجربه بازیگریشان بوده ولی با این حال اجرای قابل قبولی داشته اند . در این فیلم یک شخصیت ثابت را دنبال نمیکنیم و خود فیلم نیز داستانی ثابت را روایت نمیکند . در واقع اصلا داستان خاصی روایت نمیشود . دوربین مدام بین شخصیتهای مختلف میچرخد و هر کدام در چند جمله داستانی از زندگی خود را تعریف میکنند . در این بین نیز چند حادثه کوچک باعث هیجان دادن به کل این ماجرا میشود .



نکته جالب اما اینجاست که کارگردان در این فیلم قصد به تصویر کشدن اضطراب پیش از کنکور و حواشی پیش از برگزاری آنرا ندارد . گرچه نمیتوان از نشان دادن این مسئله اجتناب کرد و خود ناصر رفائی نیز گاهی به این موضوع پرداخته ، اما هدف اصلی چیز دیگریست . کنکور در واقع در اینجا بهانه ای برای گرد آوردن یک گروه متشکل از طبقات مختلف جامعه در یک نقطه واحد است . در این گردهمایی از آدمهای پولدار گرفته تا قشر متوسط و ضعیف جمع شده اند و هر کدام با داستانی متفاوت کل فیلم را پیش می برند . یک نفر از جدایی از همسرش و اینکه چه سرنوشتی پس از جدایی در انتظارش است می گوید و دیگری از پسری که پشت در ایستاده و منتظرش است . یکی از آماده نبودنش برای کنکور می گوید و دیگری نگران جا گذاشتن کارتش است . یکی غش میکند و یکی دزدکی سیگار میکشد و دیگری به فکر خارج شدن از ایران است . یکی با ماشین مدل بالای پدر و مادر و میمون خانگی و چند جور خوراکی سر جلسه آمده و دیگری به دنبال یک بطری آب برای رهایی از گرماست .



تمام این آدمها داستان خودشان را دارند و هر کدام در چند دیالوگ بخشی از زندگی و شاید آرزوها و شاید هم مشکلاتشان را برای هم بازگو میکنند . مشکلات و آرزوهایی که راه حلی برایشان نشان داده نمیشود و صرفا مطرح میشوند تا شاید کمی بیشتر با آدمهای دور و بر خودمان و زندگی و داستانهایشان که شامل آرزوها و مشکلاتشان است آشنا شویم . در واقع این تجمع را میتوان ایرانی در مقایس کوچکتر نامید که شخصیتهای مختلف در آن به این سو و آن سو میروند و با اینکه هدف همه آنها شرکت در کنکور است اما هر کدام داستان خودشان را دارند و به دنبال زندگی خود هستند .

فیلم ریتم مناسبی دارد و گرچه به نظر میرسد رخ دادن این همه ماجرا قبل از برگزاری امتحان کمی نا معقول باشد ، ولی باز برایمان جذاب است . دلیل این جذابیت نیز حضور شخصیتهای مختلف است که هر کدام میتوانند نماینده طبقه ای از جامعه ایرانی باشند . شخصیتهایی با چهره های گمنام و دیده نشده در فیلمهای دیگر و دیالوگهایی روان و از جنس حرفهای خودمان که باعث میشود هر چه بیشتر با این آدمها احساس نزدیکی کنیم . امتحان یکی از آن فیلمهای کاملا ایرانیست که مخاطب را به سینمای ایران امیدوار میکند . امتحان مسلما یک شاهکار نیست اما فیلم خوبیست و ارزش دیدن را دارد .